Terschellings Oerol 1997
13 t/m 22 juni 1997.
"Van achter de wolken kwam de wind"

Lokatietheater

Een van de meest in het oog springende disciplines van Terschellings Oerol is locatietheater. Uitgangspunt bij locatietheater is de voorstelling geheel te richten op de omgeving. Met 'Het eiland als podium' als uitgangspunt heeft het festival diverse malen theatermakers uitgenodigd voorstellingen en performances te maken waarbij men de natuurlijke omgeving niet alleen als decor maar vooral als speelplek optimaal dient te benutten. De uitdagende omgeving, de Oerol-locatie, is bepalend voor de voorstelling. Terschellings Oerol wil haar toonaangevende positie graag versterken. Het publiek is uitermate enthousiast over het fenomeen 'Het eiland als podium', en staat derhalve open voor de experimenten van theatermakers. De ruimte die de theatermakers krijgen, stimuleert hen om de uitdaging aan te gaan. Dit leidt vaak tot verrassende hoogtepunten in het festival. In 15 jaar tijd heeft Terschellings Oerol daarmee haar eigen visie op locatietheater verder ontwikkeld.

Terschellings Oerol onderscheidt locatietheater in twee disciplines:

Cultuur in Natuur
Theater gemaakt op unieke eilander locaties zoals bijvoorbeeld aan de bosrand bij een duinmeer, op de uitgestrekte vlaktes van de Noordsvaarder, aan het strand of op het wad. Uitgangspunt hierbij is het maken van een voorstelling waarbij de omgeving onlosmakelijk verbonden is met het resultaat.

Voor 1997 gaat de Oerol-organisatie Sâlt produceren, een initiatief van een jonge groep theatermakers en decorbouwers die elkaar hebben ontmoet als medewerker van diverse locatieprojekten. Met de kennis die zij in de loop der jaren vergaard hebben en met het enthousiasme om zelf artistieke verantwoordelijkheid te mogen nemen, ontwikkelen zij een concept dat moet leiden tot een speciale Oerolproductie. Een drieluik waarbij het eiland als podium optimaal tot haar recht komt. Een viswagen rijdt over het eiland. Het verhaal dat in de wagen verteld wordt, vormt de aanleiding van een voorstelling die 's middags een vervolg kent op het Groene Strand en 's avonds een mythisch spektakel wordt op het Sehaal (het wad aan de zuidkust ter hoogte van Formerum).

Met de Franse groep ZUR, een bewegingstheater en beeldend kunst collectief, wordt een zwerfvoorstelling ontwikkeld. In het bos bij het duinmeer van Hee, wordt een theatrale zoektocht naar "Het oog van de cycloon" opgezet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van elementen uit de bestaande voorstelling 'L'oeil du cyclone'.
In 1996 maakten Monique van Hinte, Mariken Overdijk en Robbert van der Horst, in opdracht van Terschellings Oerol, onder de naam H20 en Zn. de voorstelling 'Baila Beluga'. De samenwerking van deze theaterrmakers beviel zo goed dat zij hebben besloten voor Oerol '97 de volgende uitdaging aan te gaan. Op het terrein van de DGSM wordt tussen de rode en groene boeien een voorstelling gemaakt onder de naam 'Alleen blik'.
In oktober hebben de theatermakers van H2O & Zn. de locatie éénmaal mogen aanschouwen. Hun herinnering aan dit moment wordt iedere twee weken opnieuw opgeschreven en per post verstuurd naar de postbus op het terrein. Met alle ideeen op papier wordt uiteindelijk in juni een voorstelling gemaakt, met als uitgangspunt dat ene moment van herinnering, die ene windvlaag, alleen blik.
Tenderde neemt de Oerolgast mee 'Op 'e ried'. Een van oudsher bestaand ritueel. Een eindje rijden met paard en wagen naar een plek waar een bijzondere bijeenkomst is. Nu wordt de Oerolbezoeker meegenomen naar een mooie plek alwaar hen Terschellinger lucht wordt verkocht.

De openingsvoorstelling, vrijdag de 13e, wordt een artistiek concept van Oerol. De Franse beeldend kunstenaar Xavier Juillot en de pyrotechnische groep Art-Ephémère aangevuld met enige Nederlandse vliegerbouwers en beeldend kunstenaars zijn de ingredienten van een (v)luchtig spektakel op locatie. Op de vlakte bij de Noordsvaarder zullen wind en water het spel bepalen.

Maar er worden ook op mooie eilander lokaties bestaande voorstellingen geprogrammeerd. Les Arts Sauts zullen de lucht op het Groene Strand op een 20 meter hoge installatie met nun acrobatiek inkleuren. De 'zonen van de wind' zorgen voor een 'weer'galoos spektakel.
Een absoluut hoogtepunt in de Oerolprogrammering van 1997 wordt gepresenteerd op een open plek in het bos bij Midsland-noord.
Het Australische Marrugeku brengt de Europese première van de voorstelling 'MIMI', een samenwerkingsprojekt van Stalker en Aboriginals. MIMI's zijn goden van de aboriginals, vormgegeven door de steltlopers van Stalker. Originele dansen worden gecombineerd met de eigentijdse vormgeving van de theatermakers van Stalker. De voorstelling zal in Europa slechts op Terschelling te zien zijn, langer willen de aboriginals niet weg uit hun 'heilige land'. Hun grootste wens is op Terschelling de geur van Europa te leren kennen. Het gefluister van de goden aan deze zijde van de aardbol, de wind die hier haar eigen poëzie meevoert.

Het vervallen zwembad in het bos bij West-Terschelling als locatie voor de musical Hair? Space zorgt voor Air.

Schuurtjestheater
Theater gemaakt in typisch eilander boeren-, fietsen-, of andere schuren. Uitgangspunt bij schuurtjestheater is het maken van een voorstelling waarbij, met zeer beperkte technische middelen, de theatermaker de schuur zich eigen dient te maken. Daarbij staat de bestaande sfeer van de schuur voorop. De theatermaker wordt daarbij uitgedaagd op zoek te gaan naar de kern van zijn/haar werk.
Sjoerd Wagenaar maakt een maquette van het eiland Terschelling, die synoniem zal staan voor het eiland als podium. Sterke verhalen, verteld door autochtonen, worden visueel gemaakt en versterkt door theatrale beelden.
Jacqueline Kaptein speelde in 1996 de voorstelling 'Ode aan de verlaten zielen' in een schuur in Midsland. In co-produktie met Terschellings Oerol wordt 'Ode-II' gemaakt, een voorstelling waarin zij verder op zoek gaat naar het grensgebied tussen de clown en de acteur. Een tragi-komische voorstelling die met de beperkte middelen van de ruimte wordt vormgegeven, waarbij de sfeer van de schuur de eenzaamheid van de clown zal versterken.

Naast de eigen producties komen er op karaktervolle plekken ook nog voorstellingen van onder meer Tryater, Anton Groothuis, Kris Niklison, Ivo Verschuur en Rob Heiligers.

Straattheater
De dorpen op het eiland Terschelling lenen zich uitermate goed voor straattheater. Straattheater is een sfeermaker pur sang en daarom een brug voor velen naar het meer ambitieuze locatietheater. Gestimuleerd door de theatersfeer van straattheater bezoekt men gemakkelijker, voor het publiek onbekende en vernieuwende, theatervoorstellingen op locatie.
Door straattheater in een speciale dimensie te plaatsen wordt voorkomen dat het een braderie van kunstenmakers is. Oerol wil straattheaterspektakel programmeren waarbij het publiek interactief betrokken raakt bij het spel, waarmee de betrokkenheid van de Oerolgangers met theater nog meer vorm krijgt.

Wereldmuziek, muziek uit alle windstreken
Met de wind in het thema is het onvermijdelijk muziek te programmeren uit alle windstreken. Op het Groene Strand wordt een podium gebouwd van waaruit de wereldse klanken dagelijks over de prachtige vlakte van de Noordsvaarder zullen waaien. Femi Anikulapo Kuti uit Nigeria, Kangaroo Moon uit Australië, Garmarna uit Zweden, O Jarbanzo Negro uit Spanje, The Baghdaddies, Dr Didge, Head Mix Collectief en Tarantism uit Engeland, Abdul Tee-jay Rököt en Vershki da Koreshki uit alle windstreken en vele andere groepen waaien vrolijk voorbij.
'Blauw, Blew, Blown' heet de labyrintvoorstelling gemaakt door Private Thoughts in Public Places. Het is een muzikale ontdekkingsreis waarin de wind alle hersencellen van streek brengt. Elke vraag blijft onbeantwoord door de oplossing. Elke oplossing roept namelijk een vraag op.

Beeldende Kunst
In 1997 worden beeldend kunstenaars uitgedaagd installaties te bouwen die alles met wind en water te maken hebben. Beelden die de kinetiek van het festival onderstrepen. Beeldende kunst met de intrigerende titel 'Windbestuiving'. Een tiental beeldend kunstenaars uit Nederland gaan de uitdaging aan om de wind te tarten met speelse objecten.
De Franse kunstenaar Xavier Juillot maakt op de vlakte bij de Noordsvaarder speelse windobjekten die gedurende 10 dagen van vorm zullen veranderen. Na een grootse manifestaties in Sydney is het voor hem een uitdaging een spiegelbeeld te plaatsen aan exact de andere kant van de wereld.
In de SILO te Amsterdam hebben zich een tiental kunstenaars verzameld die de wind willen tarten met een kinetisch bouwwerk, het COTYL, op de meest winderige plek van Terschelling, de uiterste punt na de Spathoek, met uitzicht op Vlieland.

In samenwerking met de Stichting Sporades wordt een tentoonstelling van tentbeelden georganiseerd. Een 26-tal gerenommeerde kunstenaars zijn geselecteerd om aan de tentoonstelling deel te nemen. De tentoonstelling wordt ingericht in en rond camping 'De Kooi' te Hee.

Seminar
Terschellings Oerol heeft het eiland als podium. Locatietheater (Site specific) komt op dit podium bijzonder tot zijn recht. Het is een van de redenen voor Theater Instituut Nederland om gedurende het festival een seminar te realiseren over dit fenomeen. Internationale theatermakers en programmeurs c.q. artistiek leiders gaan op Terschelling de discussie aan over locatietheater. De locatie als uitgangspunt voor de voorstelling, de omgeving/het landschap, de geschiedenis/de gebruiken, alles speelt een rol bij het creëren van de voorstelling.

Terschelling als luchtschip, het eiland als podium waarmee de wind vrij spel heeft. De geschiedenis van en de gebruiken op het eiland Terschelling krijgen dit jaar in de programmering van het festival meer aandacht. De doelstelling van Terschellings Oerol, een festival te organiseren waarin onder andere het artistiek pionierswerk wordt verbonden met Terschellinger tradities, wordt hiermee verder vormgegeven.

Joop Mulder,
mei 1997

Gedurende het culturele festival zal een groep cursisten van de Hilversumse Media-Academie een experiment gaan uitvoeren met een zogeheten 'interactieve webcast'. Het project is een initiatief van programma-makers van de VARA-televisie . Het tiendaagse experiment heeft de naam 'Reallife' meegekregen en maakt het o.a. mogelijk via de computer een verslaggever te volgen die op het Oerol-festival aanwezig is. Ook kan er via het Internet door kijkers invloed worden uitgeoefend op het programma. Het is voor het eerst dat er in een dergelijke vorm via Internet een programma wordt uitgezonden. Meer informatie on het Vara persbericht of direct naar de Webcam op de Real Life page
(er waren afgelopen dagen wat problemen, als bovenstaande links niet (meer) werken, kun je deze proberen )

(c)1997 Terschellings Oerol